χει περάσει πάνω από ένας μήνας σφοδρών αεροπορικών βομβαρδισμών, χιλιάδων τόνων βομβών και πυραύλων, και οι ΝΑΤΟϊκοί εξακολουθούν να ανησυχούν –ίσως μάλιστα τώρα περισσότερο– για τις δυνατότητες της σερβικής αεράμυνας, στην οποία ελάχιστες μόνο φθορές προκάλεσαν. Για τα δυτικά στρατιωτικά θέσμια, εμπλοκή χερσαίων δυνάμεων χωρίς πλήρη έλεγχο του αέρα δεν είναι νοητή και πλήρης έλεγχος του αέρα σημαίνει πριν απ’ όλα καταστολή της αντίπαλης αεράμυνας. Οι σχεδιαστές των ΝΑΤΟϊκών επιχειρήσεων διαπιστώνουν ότι οι Γιουγκοσλάβοι είναι «καλά διαβασμένοι» και έχουν φροντίσει να κρύψουν και να προστατεύσουν τα αντιαεροπορικά τους συστήματα, ώστε να μπορούν να τα αξιοποιήσουν εκεί που τους συμφέρει: Στην περιβόητη «Τρίτη Φάση», στην προσπάθεια δηλαδή του ΝΑΤΟ να κτυπήσει καθαρά στρατιωτικούς στόχους στο Κόσοβο. Ούτως ή άλλως δε, είναι προτιμότερο να διατηρούν τους Αμερικανούς στον μόνιμο φόβο ότι μπορεί να χτυπήσουν παρά να «πέσουν ηρωικώς» από την αρχή του πολέμου, με μόνο κέρδος κάνα δυο ΝATOϊκά συντρίμμια στην τηλεόραση.

Η Γιουγκοσλαβία, όπως και όλες ανεξαιρέτως οι υπόλοιπες χώρες του πρώην ανατολικού μπλοκ, είχαν αναπτύξει εξαιρετικά αξιόλογες εγχώριες πολεμικές βιομηχανίες, με ιδιαίτερη έφεση μάλιστα στις βελτιώσεις των χερσαίων ρωσικών οπλικών συστημάτων, τα οποία διέθεταν σε πολύ μεγάλους αριθμούς. Πολλές μάλιστα από τις αναβαθμίσεις συστημάτων βασίζονται σε τεχνολογία αιχμής η οποία προέρχεται από την ελεύθερη αγορά και είναι πάμφθηνη. Συστήματα αντιαεροπορικών βλημάτων της δεκαετίας του ’60 με την προσθήκη νεότερων συστημάτων εντοπισμού και κατεύθυνσης, ιδίως παθητικών, εξακολουθούν να θεωρούνται υπολογίσιμη απειλή ακόμα και για τα πιο σύγχρονα δυτικά μαχητικά, εφόσον μάλιστα ο χρήστης είναι σε θέση να τα αξιοποιήσει πλήρως.

Οι Γιουγκοσλάβοι –οι οποίοι μάλιστα διαθέτουν υπόγειο δίκτυο οπτικών ινών για τον συντονισμό των δυνάμεών τους– είχαν επιδείξει πέρυσι στην έκθεση Defendory, στην Αθήνα, συλλογές αναβάθμισης των παλιών συστημάτων SA2 και SA3 εμβέλειας 15 έως 25 χιλιομέτρων, από τα οποία διαθέτει 60 από κάθε τύπο, άνω των 80 SA6 με εμβέλεια 30 χιλιόμετρα και περί τα 100 SΑ9 της τάξης των 8-10 χιλιομέτρων. Είναι επίσης γνωστή η ύπαρξη στο γιουγκοσλαβικό οπλοστάσιο συστημάτων παραπλάνησης και παρεμβολέων, με τα οποία είναι εξαιρετικά δύσκολη η αεροπορική καταστροφή των συστημάτων αεράμυνας. Λέγεται μάλιστα ότι τα πενιχρά αποτελέσματα των ΝΑΤΟϊκών βομβαρδισμών οφείλονται όχι μόνο στην απενεργοποίηση και την απόκρυψη των αντιαεροπορικών συστοιχιών, αλλά και στην ύπαρξη των «ψευδοστόχων» και των παρεμβολέων. Είναι μάλιστα χαρακτηριστική η περίπτωση σταθμού ραντάρ ο οποίος δέχθηκε 33 πυραύλους HARM xωρίς να εξουδετερωθεί.

Δυτικές μυστικές υπηρεσίες υποστηρίζουν επίσης ότι η γιουγκοσλαβική αεράμυνα κάθε άλλο βασίζεται στα εκσυγχρονισμένα έστω ρωσικά συστήματα της δεκαετίας του ’60. Θεωρείται εξαιρετικά πιθανόν ότι πριν την επιβολή του εμπάργκο όπλων, αλλά και μετά ανεπισήμως, διάφορες πρώην σοβιετικές δημοκρατίες είχαν προμηθεύσει το Βελιγράδι με μικρό αριθμό S300, ενώ αναφέρεται επίσης η ύπαρξη συστημάτων TOR M1 ίδιων με αυτά που πρόκειται να προμηθευθεί και ο ελληνικός στρατός, θεωρώντας τα ανώτερα των αντίστοιχων δυτικών.

Αλλά και στα συστήματα μικρότερου βεληνεκούς, τα οποία είναι όλα φορητά ή αυτοκινούμενα και καλύπτουν στόχους πεδίου μάχης, οι επιδόσεις των Γιουγκοσλάβων δεν είναι καθόλου αμελητέες και αυτό είναι κάτι το οποίο απασχολεί ιδιαίτερα τους Αμερικανούς, καθώς στρέφονται πλέον κατά στρατιωτικών στόχων. Στον τομέα αυτό δυτικές πηγές αναφέρουν ότι ο γιουγκοσλαβικός στρατός διαθέτει περί τα 20 συστήματα SA8 εμβέλειας 12 χιλιομέτρων –σαν αυτά που διαθέτει και ο ελληνικός στρατός–, καθώς και μεγάλους αριθμούς, αρκετές εκατοντάδες, φορητών αντιαεροπορικών βλημάτων μικρού βεληνεκούς 3-5 χιλιομέτρων SA7, SA14 και SA16, οι οποίοι θεωρούνται κίνδυνος θάνατος για αεροσκάφη και κυρίως ελικόπτερα που πετούν σε χαμηλό ύψος, καθώς δεν εντοπίζονται παρά μόνο εφόσον εκτοξευθούν. Ιδίως οι SA16 θεωρούνται ανώτεροι των αντίστοιχων αμερικανικών Stinger. Στην ίδια κατηγορία εξίσου, αν όχι περισσότερο, επικίνδυνα θεωρούνται και τα αντιαεροπορικά πυροβόλα των 20, 23, 40 και 57 mm, τα οποία οι Γιουγκοσλάβοι διαθέτουν σε απίστευτες ποσότητες, πολλά δε είναι αμερικανικής κατασκευής. Είναι μάλιστα χαρακτηριστικό ότι στον Πόλεμο του Κόλπου οι Δυτικοί έχασαν περισσότερα αεροσκάφη από συμβατικά αντιαεροπορικά πυροβόλα και φορητούς πυραύλους παρά από τα πυραυλικά συστήματα μεγάλου βεληνεκούς.