«I scream, you scream, we all scream for ice cream...» Η σκηνή είναι από την ταινία του Τζιμ Τζάρμους «Στην παγίδα του νόμου». Oι δύο συγκρατούμενοι του Ρομπέρτο Μπενίνι –ο Τομ Γουέιτς και ο Τζον Λιούρι– μαλώνουν όπως συνήθως, και ο «Μπομπ» καταφεύγει στο μπλοκάκι, που κουβαλάει παντού, με τα στιχάκια που τον «διευκολύνουν» στην εκμάθηση των αγγλικών για να ελαφρύνει την ατμόσφαιρα. Σε λίγο ολόκληρη η φυλακή «φωνάζει για παγωτό», προκαλώντας μια μίνι εξέγερση κρατουμένων.

Κλασική σκηνή για τον μεγάλο σύγχρονο Ιταλό κωμικό και τη μόνιμη φιγούρα που υποδύεται στις ταινίες του, το «ανθρωπάκι», δηλαδή, που με τη γνησιότητα και τον αυθορμητισμό του προκαλεί –συχνά άθελά του– χάος και γίνεται ήρωας.

Είναι χαρακτηριστικό της ισοπεδωτικής κυριαρχίας του Μπενίνι στις ταινίες όπου πρωταγωνιστεί –τόσο με τη γλώσσα-πολυβόλο όσο και με τη γλώσσα του σώματος– ότι για πολλούς είναι η μοναδική ταινία του Τζάρμους που έχει μείνει στο μυαλό ως «ταινία του Μπενίνι». Πολύ λογικό, αφού το αναγνωρίσιμο σκηνοθετικό ύφος του Αμερικανού σκηνοθέτη παραμερίζεται από τις φοβερές ατάκες του Ιταλού ηθοποιού, που αποτελούν μια ταινία και σίγουρα μέρος της cult κωμικής ανθολογίας από μόνες τους.

Αμέσως μετά το ταξίδι του Μπενίνι στην Αμερική, ήρθε ο ρόλος σε μια από τις τελευταίες ταινίες του Φελίνι, τη «Φωνή του Φεγγαριού». Φυσικά, στην πατρίδα του ήταν ήδη σταρ και η πολυεπίπεδη κωμική περσόνα του εθεωρείτο από τότε ο χαμένος κρίκος ανάμεσα στην παλιά νεορεαλιστική κωμωδία, τον σουρεαλισμό του «μαέστρου» Φελίνι, την παράδοση του «stand-up comedy», αλλά και της ιταλικής φαρσοκωμωδίας του ’70 στις πιο ντελιριακές στιγμές της. Ο Μπενίνι ήταν ο Τοτό των ’80s και, για να το αποδείξει, έπαιξε σε μια σειρά από κωμωδίες (όπως ο «Διαβολάκος», το «Τέρας» και το «Τζόνι Στεκίνο»), που ουσιαστικά ήταν οχήματα ενός μοναδικού κωμικού ταλέντου. Κι εκεί που νομίζαμε ότι είχε αρκεστεί στον τίτλο του πιο δημοφιλούς Ευρωπαίου κωμικού, με ρόλους όπως αυτός του Ρωμαίου γκαφατζή εκατόνταρχου στην πολυδιαφημισμένη γαλλική υπερπαραγωγή «Αστερίξ και Οβελίξ εναντίον Καίσαρα», αυτός ετοίμαζε το «έργο ζωής» του.

Εργο ζωής που δεν είναι άλλο φυσικά από το «Η ζωή είναι ωραία», τη συγκινητική κωμωδία με φόντο το Oλοκαύτωμα, που κατάφερε να είναι υποψήφια όχι μόνο για Όσκαρ καλύτερης ξένης ταινίας, αλλά και για Όσκαρ καλύτερης ταινίας (τελεία), κάτι που έχει να συμβεί σε μη αγγλόφωνη παραγωγή από την εποχή του «Ζ» του Γαβρά. Ποιος θα περίμενε πριν μερικά χρόνια ότι μια «κωμωδία» με θέμα την προσπάθεια ενός Εβραίου κρατούμενου σε στρατόπεδο συγκέντρωσης να πείσει τον γιο του ότι το μαρτύριό τους δεν είναι παρά ένα παιχνίδι με έπαθλο ένα τανκ, όχι μόνο δεν θα κατέληγε σ’ ένα φιλόδοξο κακόγουστο φιάσκο, αλλά θα ανταγωνιζόταν τον Σπίλμπεργκ για το μεγάλο βραβείο της Ακαδημίας; Πριν πολλά χρόνια, άλλωστε, είχε ετοιμάσει κάτι ανάλογο ο Τζέρι Λιούις και κόντεψε να βρεθεί στη μαύρη λίστα του Χόλιγουντ. Ο Μπενίνι, όμως, τα κατάφερε να θριαμβεύσει μ’ αυτό τον ιδιόμορφο συνδυασμό μελοδράματος, φαρσοκωμωδίας και πολιτικής αλληγορίας, πάντα με τη βοήθεια της γυναίκας του, Νικολέτα Μπράσι συμπρωταγωνίστριας σ’ όλες σχεδόν τις ταινίες του. «It’s a sad and beautiful world», όπως είπε και στην πρώτη ατάκα του ο ήρωας που υποδυόταν ο Μπενίνι στην «Παγίδα του Νόμου», και –ποιος ξέρει;– τώρα μπορεί να κάνει ταινία ακόμα και το αγαπημένο του βιβλίο: τη «Θεία Kωμωδία» του Δάντη.