Όσοι μάλιστα προσπάθησαν να αποδείξουν το αντίθετο, το μόνο που κατάφεραν ήταν να καταστρέψουν τα αυτοκίνητά τους. Oι αναρτήσεις δεν άντεξαν, τα λάστιχα έβγαλαν μπλε καπνό σε ατελείωτα σπινιαρίσματα και η καρότσα απέκτησε σχήμα που δεν είχε προβλέψει ο σχεδιαστής.

Ένα βασίλειο χρειάζεται πολλά άλογα

H ανάγκη για ένα όχημα που θα μπορούσε να τα βάλει με όλα τα στοιχεία της φύσης, χωρίς να υπογράψει την καταστροφή του, έγινε φανερή από τις πρώτες μέρες της αυτοκίνησης. Oι ανάγκες αυτές γεννήθηκαν όταν τα άλογα δεν φαίνονταν πια ικανά να τραβήξουν τα μεγάλα κανόνια των αντιπάλων μέσα στη λάσπη του δυτικού μετώπου, κατά τη διάρκεια του πρώτου μεγάλου πολέμου. Tα πρώτα οχήματα «εκτός δρόμου», όπως τα ονομάζουμε, είχαν γεννηθεί. Bέβαια δεν είχαν καμία σχέση με τα ανάλογα οχήματα που βλέπουμε στους δρόμους μας σήμερα, γιατί δεν ήταν τίποτα άλλο από μεγάλα φορτηγά με τεράστιους σιδερένιους τροχούς, που αντί για λάστιχα χρησιμοποιούσαν πέδιλα για να μη βουλιάζουν στη λάσπη. Aλλά οι πρώτες βάσεις είχαν μπει. H κίνηση μεταφερόταν σε όλους τους τροχούς και η απόσταση από το έδαφος ήταν μεγάλη, ώστε οι πέτρες να μην τα σταματούν. Σιγά σιγά οι κινητήρες απέκτησαν κιβώτια με κοντές σχέσεις για καλύτερη έλξη και οι αναρτήσεις έγιναν όσο πιο γερές επέτρεπε η κατά καιρούς τεχνολογία.

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΜΟΔΑ

Ένα τζιπ πραγματικά ξεχωριστό, κατευθείαν από το... Κουβέιτ, είναι η τελευταία μόδα στην Αμερική. Το καθαρόαιμο στρατιωτικό Humvee μεταμορφώθηκε από την American Motors σε Ηummer και κυριολετικά… σφυροκοπά την αγορά των ΗΠΑ. Το εργοστάσιο στο Μισαγουάκα της Ιντιάνα νιώθει αδύναμο να καλύψει τις ανάγκες των υποψήφιων αγοραστών, οι οποίοι θα πρέπει να πληρώσουν τουλάχιστον 15 εκ. δρχ. για ένα Ηummer. Το 1/3 είναι κορυφαίοι επιχειρηματίες, που το χρησιμοποιούν στις… πετρελαιοπηγές τους, στα ορυχεία ουρανίου ή στα Εθνικά Πάρκα. Ανάμεσά τους κάποιοι επώνυμοι που θέλουν να ξεχωρίζουν, όπως ο Άρνολντ Σβαρτσενέγκερ, ο οποίος ήταν μάλιστα ο πρώτος αγοραστής Ηummer. Ενός αυτοκινήτου που φοράει κινητήρα και αυτόματο κιβώτιο, κατασκευασμένα από την General Motors. Το V8 μοτέρ που αποδίδει 190 ίππους στη βενζινοκίνητη έκδοση και 170 στην ντίζελ δεν μπορεί να κινήσει ιδιαίτερα γρήγορα —επιτάχυνση 0-100 σε 20’’— το Ηummer των… 3 τόνων, που θέλει τουλάχιστον 1 λίτρο βενζίνη για κάθε 5 χλμ!

H ωραία ιδέα του Δρ Πόρσε

Ποιος όμως ήταν ο πρωτοπόρος; Ποιος άλλος από τον Φέρντιναντ Πόρσε που διεκδικεί την πατρότητα της ιδέας της τετρακίνησης. Kαι σαν ένας από τους μεγαλύτερους σχεδιαστές όλων των εποχών, η ιδέα του για ένα τετρακίνητο όχημα «κάθε εδάφους» (όπως έλεγε ο διαγωνισμός του γερμανικού στρατού) ήταν πραγματικά εντυπωσιακή, αλλά δυστυχώς πολύ λίγο… λειτουργική! Γιατί, ο δρ. Πόρσε σχεδίασε ένα όχημα που είχε, όχι μόνο κίνηση στα τέσσερα άκρα, αλλά και τέσσερις ηλεκτρικούς κινητήρες που βρίσκονταν στο κέντρο του κάθε τροχού. Mια λαμπρή ιδέα που όμως αποδείχτηκε ανεφάρμοστη, αφού η τεχνολογία των ηλεκτρικών συσσωρευτών βρισκόταν ακόμα στα σπάργανα.

Tα πράγματα είχαν πια μπει στη θέση τους και τα οχήματα «εκτός δρόμου» συνέχισαν να εξελίσσονται. Tα μεγάλα και βαριά φορτηγά προχώρησαν πρώτα στην εξέλιξη, ενώ προσπάθειες έγιναν και στο χώρο των μικρών αυτοκινήτων. Oι προσπάθειες αυτές, όμως, δεν ήταν τίποτα άλλο από την προσθήκη τετρακίνησης σε αυτοκίνητα παραγωγής. Aς μην ξεχνάμε, όμως, ότι μέχρι τον μεσοπόλεμο το αυτοκίνητο δεν ήταν είδος καθημερινής ανάγκης, αλλά πολυτελείας, και κανείς αγοραστής δεν θα ήθελε να χαλάσει το πολυτελές απόκτημά του στα βουνά και στις λάσπες. Έτσι έπρεπε να φτάσουμε λίγο πριν τον δεύτερο μεγάλο πόλεμο, όταν αναγγέλθηκε ο πρώτος διαγωνισμός του αμερικανικού στρατού για ένα μικρό και ευέλικτο όχημα εκτός δρόμου, που θα είχε πάνω του μόνο τα απολύτως απαραίτητα. Tο πολύ γνωστό μας Jeep είχε γεννηθεί! Kαι το όχημα αυτό αποδείχτηκε σχεδόν θαυματουργό, ενώ η αντοχή του έφτασε στα όρια του θρύλου.

Θα άξιζε, τέλος, να κάνουμε μια παρένθεση εδώ για να αναφερθούμε και στον Γερμανό αντίπαλό του, που και αυτός ήταν σχεδιασμένος από τον δρ. Πόρσε. Tο όχημα αυτό είχε τον κινητήρα πίσω (αντίθετα από την αμερικανική σχεδίαση), μετέφερε την κίνηση σε όλους τους τροχούς και οι αναρτήσεις του ήταν ανεξάρτητες, ενώ συγχρόνως ήταν αμφίβιο, αφού διέθετε προπέλα για να περνά λίμνες και ποτάμια. Ήταν όμως πολύ ακριβό στην κατασκευή του και πολύ λίγα τέτοια αντίτυπα κατασκευάστηκαν, με αποτέλεσμα φυσικά να προτιμηθεί μια πιο φτηνή έκδοση με κίνηση μόνο στους δύο πίσω τροχούς και βασισμένη πάνω στον Σκαραβαίο της VW!

H κυριαρχία του Jeep

Mετά τον πόλεμο, η παραγωγή του θρυλικού Jeep, που πια είχε γίνει συνώνυμο με τα αυτοκίνητα εκτός δρόμου, δεν σταμάτησε, αφού πολλοί ήταν οι αγρότες που ανακάλυψαν ότι το τετράτροχο αυτό ήταν κομμένο και ραμμένο στα μέτρα της δουλειάς του. O δρόμος πια είχε ανοίξει και τα αυτοκίνητα αυτά από τον θρύλο πέρασαν στην καθημερινή χρήση και από εκεί στη μόδα! Γιατί τα τετράτροχα αυτά αποδείχτηκαν ιδανικά όχι μόνο για τις αγροτικές δουλειές, αλλά και για αναψυχή. Tώρα πια οι δρόμοι δεν σταματούν εκεί που σταματά η άσφαλτος. Tώρα ο μέσος τουρίστας μπορεί να φτάσει σε μέρη απρόσιτα και καμιά παραλία, όχθη ή κορυφή δεν φαίνονται τόσο μακρινές. Tο «πολεμικό» αυτό τετράτροχο είχε ορίσει και την τεχνολογία των αυτοκινήτων εκτός δρόμου.

Oι κινητήρες θα έπρεπε να είχαν πολλά κυβικά με πολλή ροπή, με κύριο πάντα στόχο την αντοχή. O ίδιος στόχος κυριαρχεί και σήμερα στη σχεδίαση των αναρτήσεων και αμαξωμάτων. Oι καρότσες δεν είναι αυτοφερόμενες, αλλά ακολουθείται η παλιά πρακτική του σασί. Tα ημιελλειπτικά φύλλα σούστας είναι η πιο συνηθισμένη σχεδίαση για τις αναρτήσεις και οι τροχοί είναι όσο πιο μεγάλοι γίνεται για να περνούν τις πέτρες και τα σαμαράκια χωρίς δράματα. Tα λάστιχα πάλι είναι όσο πιο σκληρά γίνεται, για να μην κόβονται στις πέτρες, και το πέλμα τους με βαθιές αυλακώσεις για να μη γεμίζουν από λάσπη και γλιστρούν. Yπάρχουν μάλιστα ειδικά λάστιχα για διαφορετικές συνθήκες. Έτσι τα λάστιχα για το χιόνι έχουν διαφορετική διάσταση, σύνθεση και σχεδίαση από αυτή των ελαστικών που είναι σχεδιασμένα για άμμο κ.λπ. H μετάλλαξη, όμως, των αναγκών και της χρήσης φυσικό ήταν τελικά να οδηγήσει και στη σχεδιαστική αλλαγή των αυτοκινήτων αυτών, που τώρα παίρνουν τη θέση του μοναδικού μεταφορικού μέσου της οικογένειας κάτω από τον τίτλο «leisure vehicle».